Kazazede Değerlendirme Testi
Kazazede değerlendirme, ilk yardımın en başında yapılması gereken sistematik kontroldür. "Birinci değerlendirme" yaşamı tehdit eden sorunları (hava yolu, solunum, dolaşım — ABC algoritması) hızlıca tespit eder. "İkinci değerlendirme" baştan ayağa muayene ile yaralanmaları belirler. Bu süreci karıştıran ilk yardımcı, yanlış sıralı müdahaleyle kazazedenin durumunu kötüleştirebilir.
ABC algoritması
A (Airway / Hava yolu): boğazda tıkanıklık var mı, açık mı? B (Breathing / Solunum): nefes alıyor mu, hızlı/yavaş/düzenli mi? C (Circulation / Dolaşım): nabız atıyor mu, kanaması var mı? Bu sırayla kontrol edilmezse hava yolu kapalı bir kazazedeye kalp masajı yapmak anlamsızdır.
Bilinç düzeyleri
Bilinç kontrolünde dört durum vardır: 1) Tamamen bilinçli (uyanık, konuşuyor). 2) Sözlü uyarana yanıt veriyor. 3) Ağrılı uyarana yanıt veriyor. 4) Hiçbir uyarana yanıt yok (bilinçsiz). Bilinçsizlik = TYD'ye hemen başlanır.
Sık Sorulan Sorular
Boyun yaralanması şüphesi varsa nasıl muayene yapılır?
Boyun en az hareket ettirilecek şekilde, log roll tekniğiyle döndürülerek. Boyunluk varsa takılır. Yanlış hareket omurilik hasarına yol açabilir.
Kazazedeyi araçtan çıkarmak zorunlu mu?
Hayır — aksine yaralı omurilik hasarı riski varsa içeride bırakılır. Sadece yangın veya patlama gibi ek tehlike varsa "Heimlich tahliye" yöntemiyle çıkarılır.